Weggooien? Mooi niet!

Iedere vrijdagmorgen is het een komen en gaan in het Aquinohuis in Bergeijk. Kapotte stofzuigers, koffiezetapparaten, schemerlampen en elektrische apparaten belanden niet in de afvalbak, maar op de werkbank van het Repair Café in Bergeijk.

“Het begint altijd met een glimlach en een gezellig praatje.“

Dat is het eerste wat bezoekers meemaken wanneer ze binnenlopen. Gastvrouwen Corina van Ham (63) uit Luyksgestel en Edina Martin (43), afkomstig uit Hongarije maar inmiddels woonachtig in Bergeijk, ontvangen iedereen met koffie, thee en een warm welkom. “Dat de koffie gratis is vinden mensen heel bijzonder”, zegt Corina. “Bezoekers vullen eerst een formulier in met hun gegevens en de klacht van het apparaat. Daarna worden ze gekoppeld aan één van de zeven reparateurs, ieder met zijn eigen technische specialisme. Terwijl het apparaat wordt onderzocht, kijkt de eigenaar mee. Zo ontstaat niet alleen een reparatie, maar ook een gesprek en vaak zelfs nieuwe kennis”.

“Het Repair Café heeft zeker ook een sociale kant.“

Die sociale functie is minstens zo belangrijk als de reparatie zelf. Aan de grote tafel ontmoeten mensen elkaar, ontstaan gesprekken en worden ervaringen gedeeld. Regelmatig blijft de tafel nog lang gevuld, terwijl op de achtergrond een potje biljart wordt gespeeld.

Van recycling naar repareren

Jan Janssen (80) behoort tot de vrijwilligers van het eerste uur. Acht jaar geleden stond hij mede aan de basis van het Repair Café. Daarvoor was hij al betrokken bij een groep vrijwilligers die apparaten van de milieustraat uit elkaar haalde om materialen als kunststof, metaal en elektronica te recyclen. “Tussen al die afgedankte apparaten zaten regelmatig exemplaren die met een kleine ingreep nog prima te redden waren. Zo ontstond het idee voor een vaste reparatieplek”, zegt Jan.

“Uit de statistieken blijkt dat 70 tot 80 procent van de aangeboden apparaten gerepareerd wordt.“

Jan werkte jarenlang in de wereld van industriële naaimachines en ziet werkelijk alles langskomen. “Stofzuigers die helemaal vol haren zitten. Apparaten die het thuis niet doen, maar hier ineens wel. Vaak zit het probleem in een schakelaar of ander slecht contact. En koffiemachines? Die blijven favoriet.”
Vooral Senseo-apparaten leverden vroeger veel werk op. Jan volgde er zelfs een speciale cursus voor. “Veel mensen ontkalkten vroeger met azijn. Daardoor lossen de rubbers op en gaat het apparaat lekken. Bovendien is zo’n Senseo openmaken al een vak apart. Alles zit in kunststof klikverbindingen.”

Een warmhoudplaatje vol herinneringen

Soms is de emotionele waarde van een apparaat veel groter dan de economische waarde. Corina herinnert zich een ouder echtpaar dat binnenkwam met een klein, oud warmhoudplaatje.

“Ze waren zó blij dat het weer werkte, dat ze spontaan twintig euro in de fooienpot stopten. Daar word ik echt gelukkig van.“

Dat soort momenten maken het vrijwilligerswerk bijzonder. Repareren is gratis. Alleen wanneer een onderdeel vervangen moet worden, betaalt de eigenaar dat zelf. Dankzij de aansluiting bij de landelijke Repair Café-organisatie kunnen onderdelen met korting worden besteld. Vrijwilligers profiteren bovendien van cursussen en een uitgebreide kennisbank met instructievideo’s.
De fooienpot is vrijwillig voor de bezoekers. Van het geld uit de fooienpot wordt de jaarlijkse barbecue gefinancierd en wordt er gereedschap gekocht.

Samen leren, samen lachen

Binnen het team heerst een ontspannen sfeer. Vrijwel alle vrijwilligers melden zichzelf aan omdat ze graag hun kennis wilden inzetten voor anderen. Eén vrijwilliger had nog weinig technische ervaring, maar wilde juist graag leren.

“Het is ook een beetje leren én spelen met elkaar.“

Jan vertelt lachend over iemand die een kapotte modeltrein kwam brengen. Eén van de vrijwilligers bleek zelf een fanatiek modeltreinliefhebber. Binnen de kortste keren lag er een complete spoorbaan op tafel. De transformator werd gerepareerd en even later reed het treintje weer alsof er nooit iets aan de hand was.

Meer dan apparaten

Het Repair Café is onderdeel van een bredere duurzame beweging. Zo is er ook Fiets Recycle, waar vrijwilligers gebruikte fietsen opknappen. In 2026 kregen al vijftig fietsen een nieuwe eigenaar. Ze gaan onder meer naar statushouders en gezinnen die via Stichting Leergeld een fiets goed kunnen gebruiken. Nog eens vijfentwintig fietsen staan klaar voor een tweede leven. Volgens Jan is het project veel meer dan alleen hergebruik. “Het is duurzaam, het biedt mensen een gezellige en fijne bezigheid én het helpt inwoners die een fiets hard nodig hebben.”

Ook Corina groeide vanzelf in haar rol als vrijwilliger. Ze kwam ooit voorzichtig binnen met de woorden: “Ik kom eens een vrijdag kijken.” Ze bleef. Jan glimlacht wanneer hij over haar vertelt. “Ze denkt altijd in oplossingen. Niet: zo moet het, maar: zouden we het ook zo kunnen doen? Dat typeert precies de sfeer hier.”

Een tweede kans

Iedere vrijdag verlaten de bezoekers het Aquinohuis met een werkend apparaat, nieuwe kennis en vaak ook nog met de ervaring van een goed gesprek. Soms lukt een reparatie niet. Veel vaker wel. Maar zelfs wanneer een apparaat niet meer te redden is, blijft de ontmoeting waardevol. Want in het Repair Café draait het uiteindelijk niet alleen om een stofzuiger, koffiezetapparaat of speelgoedtrein. Het gaat om mensen die elkaar helpen, kennis delen en laten zien dat weggooien lang niet altijd nodig is.

Misschien is dat wel de mooiste reparatie van allemaal: niet alleen apparaten krijgen hier een tweede kans, maar ook het vertrouwen dat we samen duurzamer, socialer en zorgzamer met elkaar én met onze spullen kunnen omgaan.